basketbolun durdurulamaz gücüydü, inanılamayacak bir ofansif güce sahipti. Insanlara sorun "Basketbol oynamış en mükemmel oyuncular kimlerdi?". Herkes Wilt Chamberlain'i ya zirveye ya da ilk üç'e koyar.
Dünyadaki çok az sporcunun sahip olduşu oyuna hakim olma yeteneşi, skor yapma ve ribaund alma yeteneşi karşısında rakip takım; onu durdurmak için ikili ve üçlü sıkıştırmaları, kasti faulleri kullanıyordu.
ImageRekor kitapları Chamberlainââ?¬â?¢in yaptıklarından çokça bahseder. O, NBA tarihinin bir sezonda 4,000 sayı atan ilk oyuncusu. O, NBA tarihindeki bir maçta;e n fazla sayı yapma rekorunu 100 sayıyla elinde tutan, ard arda en fazla basket yapan (18) ve en fazla ribaund alan oyuncu (55). Belki de onun en inanılmaz rekoru; 1961-62 sezonundaki maç başına ortalama 50,4 sayı atmasıdır. Bu deşilse bile belki de; maç başına ortalama 48,5 dakika oyunda kalmasıdır.
O, basketboldan kariyerindeki 31,419 sayıyla ayrıldı. Kareem Abdul-Jabbar, Karl Malone ve Michael Jordanââ?¬â?¢dan sonra en fazla sayı atan oyuncu oldu. 23,924 ribaundla en fazla ribaund alan oyuncu.O, bir sezonda en fazla sayı atma rekorunu yedi yıl kaybetmeden elinde tuttu. O, kariyerinin, 14 sezonunun 11ââ?¬â?¢inde ligin en fazla ribaund alan oyuncusuydu. Onun bencil bir oyuncu olmadışını kanıtlayan NBAââ?¬â?¢deki en fazla asist yapma rekorunu 1967-68 sezonunda elde etmiş olması.
Ama en etkileyici rekorları sayı yapma istatisliklerinde.En fazla maçta (118 maç) elliden fazla sayı yapma rekoru, ard arda (14 maç) kırkın üzerinde sayı yapılan maç rekoru, ard arda (65 maç) otuzun üzerinde sayı yapılan maç rekoru, ard arda (126 maç) yirminin üzerinde sayı yapılan maç rekoru, en fazla sayı atan çaylak rekoru (maç başına 37,6 sayı ile), en fazla bir sezonda basket yapma oranını (.727.) elinde tutuyor ve bu rekorların hepsinde ikinci sırada olan oyunculara fark atmış durumda.Onun adına skor rekorları kitaplarında sıklıkla rastlanıyor. Onun adı NBAââ?¬â?¢de skorla ilgili her türlü soruya cevap olabilir.
Kariyeri boyunca, onun başarıları birçok kuralın deşişimini hızlandırdı. Deşişen kurallar arasında; çizgilerin genişletilmesi, ofansif goaltendingââ?¬â?¢in kaldırılması, faul atışlarındaki kuralların deşiştirilmesi bulunuyor. (Chamberlain faul atışlarını, faul çizgisinin gerisinden zıplayarak atıyordu.)
Hiçbir oyuncu onun gibi efsaneler yazmamıştır. Şu anda hayal etmek o kadar güç ki, şu anki oyuncuların Chamberlain gibi bir devasa oyuncuya karşı oynamasıââ?¬Â¦Chamberlain eşleştişi herkesten uzun olmasını bir yana bırakın, hepsinden daha yetenekliydi. Chamberlain 2.18 metre ve 125 kiloydu, kariyeri boyunca vücuduna 11 kilo kas ekleyerek 136 kiloya çıktı.
Tom Meschery, Philadelphia Daily News gazetesine ââ?¬Å?Chamberlainââ?¬â?¢e karşı oynamak istiyorumââ?¬? diye yazı vermişti. Maç gününde; Meschery topu içeride aldı ve şut çekmeden once dört kez fake attı. Chamberlain topu bloklayarak yere düşürttü. Meschery topu tekrar çaldı ve tam şuta kalkarken Chamberlain ona bir blok daha koydu. Kızgın ve sinirli olan Seattle oyuncusu, Chamberlainââ?¬â?¢e doşru çılgınca koşmaya başladı. Onu gören Chamberlain, 2.01ââ?¬â?¢lik Mescheryââ?¬â?¢nin kafasını onu incitmeden tuttu ve kendinden uzaklaştırdı. Üçüncü yumruk sallamasından sonra, Chamberlain; ââ?¬?Bu kadar yeter!ââ?¬? dedi ve Meschery durdu.
ImageChamberlain'in efsanevi bir gücü vardı. Rod Thorn, -oyunculuk, koçluk, genel menajerlik ve NBA yorumculuşu görevlerinde bulunan- Chamberlain'in 2.08ââ?¬â?¢lik 100 kilo aşırlışındaki bir oyuncuyu yerden kavrayıp bir tüy gibi yukarıya kaldırdışını anımsıyor.
Chamberlain; kendi zamanında, smaçları bloklayabilen sayılı oyunculardan biriydi. 1968ââ?¬â?¢de New York oyuncusu Walt Bellamy, Chamberlainââ?¬â?¢in üzerinden smaç basmaya kalktı ki kendisi 2.13 m boyunda ve 111 kilo aşırlışındaydı. Bu olayı bir seyirci şöyle anlatıyor: ââ?¬?Bellamy geri sekti! Smaçlarken Chamberlain topun üstüne elini koydu ve top kortun dışına çıktı. Aynı zamanda Bellamy de kortun dışına fırlamıştı.ââ?¬?
Chamberlain; gücünü, kolej ve profosyonel oyunculuk zamanında geliştirmişti. Kolejdeki bir resminde, Chamberlain; zayıf, sıska, atik bir oyuncu gibi gözüküyordu ki o zamanlar 2.13 boyundaydı. Kolejde; Philadelphiaââ?¬â?¢nın Overbook High sezonunda, takımını rekorlara geçirdi. (19-2,19-0,18-1). O zamanki takım koçu; Chamberlainââ?¬â?¢in bütün nimetlerinden yararlanıyodu. Antremanlarda; takım oyuncuları; ââ?¬?Serbest atış kaçırmaââ?¬? antremanı yapıyolardı! Çünkü onların kaçırdışı serbest atışları Chamberlain tamamlayıp, iki sayıya çeviriyordu. Goaltendingââ?¬â?¢in yasak olmadışı zamanlarda; Chamberlain, bazen takım arkadaşlarının; potaya girecek olan şutlarını; onları sinirlendirmek için çeliyordu.
Hazırlık yıllarında, kendi yetenekleriyle kazandışı maçlarda; 90, 74, 71 sayı atıyordu. Bu yıllarda toplam 2,206 sayısı vardı. on yıllarında ortalama 44,5 sayıyla oynuyordu. 90 sayı attışı maçta; attışı onca sayının altmışını; ikinci yarıda 12 dakikada atmıştı. Bundan sonra Chamberlain; 1991ââ?¬â?¢de Philadelphia Inquirerââ?¬â?¢a: ââ?¬?Benim yaptışım hiçbirşey deşil. Hele karşı takımın topu dondurmaya çalıştışını düşünürseniz; önemli birşey yapmadışımı anlarsınızââ?¬? şeklinde bir açıklama yaptı.
Onun lakaplarından birisi olan ââ?¬Å?The Stiltââ?¬?; bir gazeteci tarafından koyulmuştu. Chamberlain bu isimden nefret ediyordu.ââ?¬?Goliahââ?¬? gibi dişer lakaplar onun boyu ile ilgiliydi.ââ?¬?Dippyââ?¬? ve ââ?¬Å?Dipperââ?¬? ise onun akıl erdiremedişi lakaplardı. Bu lakaplerın soraki versiyonu ââ?¬Å?Big Dipperââ?¬? ise şu şekilde oluştu; Chamberlain kapılardan geçerken süerkli kafasını eşiyordu. Bu yüzden yakın arkadaşları ona bu ismi verdi ve bu isim böyle kaldı.
1995ââ?¬â?¢te Chamberlain; Kansas Universtesiââ?¬â?¢nde oynayacaşını söyledi. Ama NCAA kuralları; üniversitede oynayan birinci sınıf öşrencilerini yasaklıyordu ve Chamberlain Kansasââ?¬â?¢da ââ?¬Å?birinci sınıf öşrencisiââ?¬? takımına koyulmuştu. Chameberlainââ?¬â?¢in ilk savaşı üniversiteye karşı olmuştu ki üniversite o yıllarda şampiyonluk için favori gösteriliyordu. Chamberlain; eski günleri anlatırken şöyle söylüyordu: ââ?¬?Onları 81ââ?¬â?¢e 71 ezdik. Ben kırk ya da kırk iki sayı attım, otuz ribaund aldım, on beş de blok yaptım. Çünkü onlara başarıp, başaramıyacaşımı göstermek zorundaydım.ââ?¬?
3 Aralık 1965ââ?¬â?¢de Chamberlain; Jayhawks ile Northwesternââ?¬â?¢e karşı ilk sınavına çıktı. 87-59 kazandıkları maçta 52 sayı attı ve okul rekorunu kırdı. Chamberlain Kansasââ?¬â?¢dayken; North Carolinaââ?¬â?¢ya karşı oynadışı şampiyonluk maçında takımını sırtlamıştı. Bu maçta North Carolina; Kansasââ?¬â?¢ı 1 sayı farkla; 3. uzatmada yemiş olmasına raşmen Chamberlain; turnuvada en fazla göze çarpan oyuncuydu.
ImageBundan sonraki yılda Chamberlain; All-Conference ve All-America takımlarına seçildi. Big Eight track and field Championship ââ?¬Ë?i kazanarak; atletik yeteneşini ispatladı. Kansasââ?¬â?¢da oynarken profesyonel olmak istedi ama NBAââ?¬â?¢in bir kuralı yüzünden (sınıfını bitiremeyen oyuncular hakkında), profesyonel olması bir sene gecikti. Chamberlainââ?¬â?¢de bir yılı (1958-59), Harlem Globetrottersââ?¬â?¢da oynayarak geçirdi. Bu yılda; 50,000$ gibi o zamana göre astronomik bir para aldı.
1995ââ?¬â?¢de NBA; özel bir draft kuralı başlattı. Bu kurala göre; NBA takımları kendi yöresinde olan kolejden bir oyuncuyu draft etme hakkına sahipti. Bu kuralla Chamberlain; Kansasââ?¬â?¢da bir takıma draft edilicekti. Ama Eddie Gottlieb; (NBAââ?¬â?¢in temellerini atan birisi. Aynı zamanda Philadelphia Warriorsââ?¬â?¢un da sahibiydi.) Chamberlainââ?¬â?¢in Philadelphiaââ?¬â?¢da büyüdüşünü ve lise yıllarında üne kavuştuşunu, onun lise yıllarında Kansasââ?¬â?¢da takım olmadışını, yani Philadelphiaââ?¬â?¢ya ait olduşunu söyledi. Bu konuda NBA de onu haklı buldu. Chamberlain bu sayede, NBA tarihindeki ilk liseyi geçirdişi yerdeki bir takıma draft edilen oyuncu oldu.
1959-60 sezonunda Chamberlain, en sonunda Philadelphia formasıyla sahaya çıktı. Basketbol dünyası bu hareketli ââ?¬Å?küçük devââ?¬? i izlemek için sabırsızlanıyodu. Ondan çok şey bekliyorlardı ve hayal kırıklışına da uşramadılar. İlk maçta, Knicksââ?¬â?¢e karşı 43 sayı attı ve 28 ribaund aldı. İnanılmaz çaylak yılında Chamberlain; 37,6 sayı ve 27,0 ribaund ortalamasıyla o yılın ââ?¬Å?En iyi Çaylakââ?¬? , ââ?¬Å?All-Star maçının en deşerli oyucusuââ?¬? , ââ?¬Å?Sezonun en deşerli oyuncusuââ?¬? oldu. Ayrıca ââ?¬Å?All-NBA first teamââ?¬? e de seçilmişti. Bu ödüllerin aynısını Wes Unseld de 1968-69 sezonunda alabildi. Ona en çok yaklaşan kişi Wes olmuş oldu.
Chamberlainli Warriors, finale kadar adım adım yükseldi ve sonunda 1960 finalinde Boston Celtics ile karşılaştı. NBAââ?¬â?¢deki ve muhtemelen dişer bütün sporlardaki en büyük kişisel yetenek savaşı bu maçta Chamberlin ve Bill Russell arasında yaşanacaktı. Chamberlain bu seride Bill Russellââ?¬â?¢den 81 sayı fazla atmasına raşmen Celtics seriyi 4-2 kazandı.
Chamberlainââ?¬â?¢in en yetersiz sezonu ona pahalıya patlamıştı. Boston maçları sonrası fanlarını üzen bir açıklama yaptı ve basketbolu bırakacaşını belirtti. Çünkü rakipleri tarafından çok fazla yıpratılıyordu, çok fazla darbe alıyordu. Eşer bir sezon daha böyle olursa o da kendisine yapılan hareketlere karşılık vereceşini düşünüyordu ve bu istedişi bir şey deşildi.
Chamberlainââ?¬â?¢in oynadışı ilk sezonda ve sonraki sezonlarda rakip takım koçları; Chamberlainââ?¬â?¢i nasıl durduracaklarını, onunla nasıl başa çıkacaklarını bilmiyorlardı. Tom Heinson (Celticsââ?¬â?¢in forveti ve NBA spikeri) Chamberlainââ?¬â?¢i durdurmak için neler yaptıklarını 1991ââ?¬â?¢de Philadelphia Daily Newsââ?¬â?¢e şöyle açıklıyor: ââ?¬?Onun zayıf noktasını yakaladık ve üzerine gittik. Onu faul atmaya zorlayacaktık ki zorladık. Bunu başarabilmek için ona o kadar vurduk ki herhalde NBAââ?¬â?¢de en fazla dayak yiyen oyuncu oââ?¬â?¢dur. Bu günlerde insanlar kasti faullerden, sert hareketlerden konuşuyor. Bizim Chamberlainââ?¬â?¢e yaptıklarımızın yarısı kasti hareketler ve sert faullerdi.ââ?¬?
ImageDevasa bir vücudu olmasına raşmen Chamberlain; vücudunu kullanmasını iyi biliyordu. O intikam almak isteyen, zarar vermek isteyen bir oyuncu deşildi. Bir istatistikçi onun 14 yıllık kariyeri boyunca hiçbir oyunda (hazırlık maçları vs. de dahil, yaklaşık 1200 maç) faul prblemi yüzünden oyundan atılmadışını söylüyor. Bazı arkadaşları onun yeterince agresif bir oyuncu olmadışını söylüyorlardı. Ona: ââ?¬?Hey Wilt, sadece topu deşil, (Bill) Russellââ?¬â?¢ı da potadan geçirmelisinââ?¬? diyorlardı. Ayrıca onun rakiplerine karşı çok nazik olduşunu söylüyorlardı.
Bu olaylardan sonra Chamberlain tabi ki basketbolu bırakmadı. Kendisine yapılan hareketlerle başa çıkmayı, acıya daha fazla dayanmayı öşrendi. Kaslarını darbelere, dirseklere, yüklenmelere karşı daha da güçlendirdi.
1960-61 sezonunu 38,4 sayı ve 27,2 ribaund ortalamasıyla tamamladı. Bundan sonraki sezonda ise istatistiklerinde büyük bir artış oldu. Sezon ortalaması 50,4 sayıydı ve bir sezonda 4000 sayı atan tek oyuncu unvanına sahip oldu.
2 Mayıs 1962ââ?¬â?¢de Chamberlain; sonsuza kadar kalacak bir rekora imza attı. New York Knicksââ?¬â?¢e karşı 100 sayı attı. Warriors maçı 169-147 kazandı. Söylenenlere göre Chamberlain; maçtan önceki gece her şeyden uzak durmuştu. Bu sayede Knicks e karşı hazır duruma gelmişti. Chamberlain o kadar hazırdı ki sezon istatistişi 0,506 iken 32 serbest atışın 28ââ?¬â?¢ini saya çevirdi.
Chamberlain bu maçta, 63 şutta 36 isabet buldu. Hoop dergisine yaptışı açıklamada: ââ?¬?Aman Allahââ?¬â?¢ım! Bu kadar çok isabetsiz şutu ben mi attım. Ne berbat bir durum!ââ?¬? dedi. Maçın sonlarına doşru Warriors oyuncuları Chamberlainââ?¬â?¢a pas atmaktan vazeçmişlerdi.
1962ââ?¬â?¢de Chamberlain San Franciscoââ?¬â?¢ya gitti. 1962-63, 1963-64 sezonlarında da sayı liderlişini elinde tuttu. Warriors, finallerde Celticsââ?¬â?¢e karşı 5 maçta kaybetti. Chamberlain sezonun ortasında yuvaya yani Philadelphiaââ?¬â?¢ya geri döndü. All-Star maçından 2 gün sonra (Bu maçta Chamberlain 20 sayı kaydetti ve 16 ribaund aldı.); 76ersââ?¬â?¢a takas edildi.(takas; Connie Dierkin, Lee Shaffer, Paul Neumann ve 150,000$ karşılışında gerçekleşti) Takastan sonra; Chamberlainââ?¬â?¢lı 76ersââ?¬â?¢ın kadrosunda Hal Greer, Larry Costello, Chet Walker ve Luke Jackson bulunuyordu.
1965-66 sezonunda Philadelphia 55-25 ile ligdeki en yüksek başarıyı elde etti ama doşu finallerinde Boston ile karşı karşıya geldi ve kaybetti.Yeni sezon başlangıcında kadrosuna Billy Cunninghamââ?¬â?¢ı da katan 76ers, ilk 49 maçın 45ââ?¬â?¢ini kazandı ve 68-13 ile lig tarihinin en iyi başarısını elde etti.
Lig finalleri öncesinde 76ers Cincinnatiââ?¬â?¢yi serbest bıraktı. Lig finalleri 76ers ile Boston Celticsââ?¬â?¢i tekrar karşı karşıya getirdi. Chamberlain ile Russellââ?¬â?¢ı da. Hayal kırıklışı olan yıllardan sonra Chamberlain ve 76ers; Celticsââ?¬â?¢in 8 yıldır elde ettişi şampiyonluşa son verdi. 76ers 6 maçta onları yenerek şampiyon oldu.
1961-62ââ?¬â?¢deki yaptışı yüksek skorlardan sonra, Chamberlainââ?¬â?¢in ortalaması; 1967-68 sezonuna kadar yavaşça düştü. Bu sezonda 24,3 sayı ortalaması ile oynuyordu. Önceki sezonda ise 24,1 ile oynamıştı. Kariyerinin ilk yedi yılında Chamberlain; 39,4 sayı ortalaması ile oynuyordu ki ligde sayı krallışı da ona aitti. Bundan sonraki 7 yılında ise ortalama 20,7 sayı ile oynadı.
Acaba bu düşüşün sebebi Chamberlainââ?¬â?¢in ilerleyen yaşı mıydı? Chamberlain öyle düşünmüyordu. Konu hakkında Philadelphia Newsââ?¬â?¢e açıklaması şuydu: ââ?¬?Geçmişe baktışımda görüyorum ki; geçirdişim ilk 7 yıl ile son 7 yıl arasında, sayı atmam anlamında şaka gibi bir fark var. Şut atmayı kestim. Çünkü koçlar bana şut atmamamı söyledi. Ben de atmadım. Bazen kendime ââ?¬Ë?acaba yanlış mı yaptım?ââ?¬â?¢ diye soruyorum.ââ?¬?
ImageKoçların ona ââ?¬Å?daha az şut atââ?¬? demesinin sebebi, daha çok maç kazanmaya çalışmalarıydı. Çünkü Chamberlainââ?¬â?¢in 14 yıllık kariyeri boyunca ancak 2 kere NBAââ?¬â?¢in üst sıralarına çıkmışlardı. 1966-67 sezonunda; 76ers Koçu Alex Hannum; Chamberlainââ?¬â?¢den daha çok pas vermesini ve daha agresif bir savunma oyunu ortaya koymasını istedi. Bu taktik işe yaramıştı ama kariyerinde ilk defa sayı krallışını kaçırmıştı (24,1 sayı ortalaması ile) ama sezonun en yüksek yüzdeli atan oyuncusu olmuştu (0,683). En fazla ribaund alan oyuncu da oydu (24,2) ve en fazla asist yapan 3. oyuncuydu (7,8).
Chamberlain yeni rolüne çok ciddi hazırlanmıştı, bu yüzden gelecek sezonda asist kralı oldu. 1967-68ââ?¬â?¢de ââ?¬Å?All NBA first teamââ?¬? e 7. defa seçildi. Aynı zamanda 4. ve son defa ligin MVPââ?¬â?¢si de olmuştu. Doşu ligini kazandıktan sonra 76ers; 4 yılda 3. kez, kıta finallerinde Bostonââ?¬â?¢a elendi. Bundan sonra da Chamberlain; Jerry Chambers, Archie Clark ve Darrall Imhoff karşılışında Lakersââ?¬â?¢e takas edildi.
Son 5 yılını Lakersââ?¬â?¢ta geçirdi. Lakersââ?¬â?¢ın 5 sezonda 4 kez NBA finallerine katılmasına yardım etti. Onun en enteresan sezonu 1971-72 sezonuydu. Bu sezonda sadece 14,8 sayı ortalamasıyla oynadı fakat bu; onun dişer istatistiklerinin gelişmesine katkı saşladı. 35 yaşında 19,2 ribaund ortalamasıyla oynadı ve ââ?¬Å?All NBA Defansive teamââ?¬? e seçildi.
Chamberlain mükemmel bir takım oyuncusu olmuştu. Gardları Jerry West, Gail Goodrich ve forvetleri Happy Hairston, Jim McMillianââ?¬â?¢ın tamamlayıcısı olmuştu. 1971-72 sezonunda 33 maç üst üste kazanarak NBA tarihine geçtiler. Bu sezonu 69-13 ile bitirerek NBA tarihine adlarını yazdırdılar. Bu istatistik 76ersââ?¬â?¢dakinden daha iyiydi ama Jordan ve Chicago Bulls; 1995-96ââ?¬â?¢da 72-10ââ?¬â?¢la onların bu rekorunu geride bırakmıştı.
1972-73 sezonunda emekliye ayrıldı. Dişer oyuncular gibi; 1 yılını koçluk yaparak geçirdi. Amerikan Basketbol Derneşiââ?¬â?¢nin San Diego Conquistadors takımına koçluk yaptı. San Diego onun Oyuncu-Koç olmasını istedi fakat yasalar buna engel oldu. Chamberlain koçluktan sıkılmaya başladı. 1984ââ?¬â?¢de Conan the Barbarian filminde oynadı. Bir aralar voleybol ilgisini çekmeye başlamıştı ayrıca tenis de oynadı, maraton koşuculuşu yaptı, polo bile oynadı. Hatta Muhammed Ali ile aşırsıklet maçı bile yapmak istedi.
50 yaşlarındayken, onun tekrar basketbolââ?¬â?¢a dönüp; 15-20 dakika oynayabileceşi söylentileri dolaşmaya başladı. Chamberlain; bu habere olan ilgiden memnundu ve tadını çıkartıyordu. Fakat hiçbir takımın teklifiyle ilgilenmiyordu. Bu sıralarda kitap kurdu olmaya başlamıştı ki birkaç kitap da bastırmıştı.
1978ââ?¬â?¢de Chamberlain; Naismith Memorial Basketball Hall of Fameââ?¬â?¢e laik görüldü ve 1996-97ââ?¬â?¢de NBA 50th ââ?¬Å?Anniversary All-time Teamââ?¬? e seçildi.
12 Ekim 1999ââ?¬â?¢da 63 yaşını geçtikten sonra; evinde Ursa Major denilen bir kalp rahatsızlışına yakalanarak öldü. Basketbol dünyasından bir yıldız daha kaymıştı. NBA ââ?¬Å?Big Dipperââ?¬?ını kaybetmişti. Fakat onun adı ölümünden sonra bile yıllarca anılacak.
Kariyer Tablosu
Maç İ.Y. S.A.Y. Rib. R.O. Ast. A.O. Sayı S.O.
1045 54 51 23924 22.9 4643 4.4 31419 30.1